1. _Wat is Geluid
2. _Het Gehoor
3. _Audiogram (gehoortest)
4._ Studiotechniek Basis
5. _Akoestiek & Isolatie 1
6. _Akoestiek & Isolatie 2 Praktijk
7. _Luidsprekers en Versterkers
8. _Microfoons Basis
9. _Microfoontechniek Geavanceerd
10. Microfoontechniek Praktijksessie
11. Microfoontechniek Concertgebouw
12. Audiomixers 1 Theorie
13. Audiomixers 2 Duo Praktijksessie
14. Randapparatuur 1 Basis
15. Randapparatuur 2 Geavanceerd
16. Randapparatuur 3 Duo Praktijk
17. Mixtechnieken 1 Basis
18. Mixtechnieken 2 Geavanceerd I
19. Mixtechnieken 3 Geavanceerd II
20. Mixtechnieken 4 Duo Praktijk
21. Opname Praktijksessie
22. Mixage Duo Praktijksessie
23. Live Sound & P.A. Basis
24. Live Sound & P.A. Geavanceerd
25. Live Sound op Locatie
26. Proefexamen
27. Persoonlijke ontwikkeling

28. Digitaal geluid en MIDI
29. Synthese & Sound design 1
30. Synthese & Sound design 2
31. Sampling en Beats maken
32. ProTools, Cubase, Logic, Ableton Live
33. ProTools Geavanceerd
34. Elektronische Muziekproduktie
35. Elektronische Muziekproduktie
36. E. Muziekproduktie Duo Praktijk
37. Mixanalyse
38. Audio Visueel Basis
39. Audio Visueel Geavanceerd
40. Audio Visueel: Games & Audio
41. Luistervaardigheidstraining
42. Mastering 1 Basis
43. Mastering 2 Geavanceerd
44. Mastering 3 A'dam Studio's
45. Algemene muziekleer
46. Arrangeren
47. Het vak van Producer 1
48. Het vak van Producer 2
49. Het vak van Producer 3
50. Opname Praktijksessie
51. Contract en Recht
52. Sollicitatie en Communicatie
53. Schriftelijk eindexamen
54. Diploma uitreiking

Geluid

Tijdens deze sessie wordt de basis gelegd voor een goed begrip van de overige lessen. Inzicht in wat geluid nu eigenlijk is en welke eigenschappen het heeft geeft een dieper inzicht in waar je nu eigenlijk mee bezig bent.

Basisbeginselen als frequentie, golflengte, luchtdruk, decibel, dynamiek, boventonen, subharmonischen, fase, maskering, etc. worden kristalhelder uitgelegd met behulp van audiomateriaal en visualisatie op het beamerscherm. Naast de mondelinge uitleg en de schriftelijke handout van deze les hoor je dus tevens alle fenomenen en zie je wat er gebeurt met het geluid op het grote beamerscherm d.m.v. een spectrogram en oscilloscoop. Deze grondige aanpak is typerend voor de Sound Education lesmethode.

Deze theorieles over geluid is noodzakelijk om in de lessen die volgen zaken snel en duidelijk te kunnen uitleggen. Kennis van geluid en de basisbegrippen die het omschrijven, is dan een must.

Holografische foto van het afstraalpatroon van een akoestische gitaar. Geluid is een complexe trilling waarbij meerdere frequenties klinken: een goed begrip van deze boventonen is belangrijk bij het equalizen van geluiden in de mix.

Het Gehoor

Je gehoor functioneert niet neutraal t.a.v. geluid. Dit geldt zowel voor de frequentieweergave als voor de dynamiek van het geluid. Verder zijn er nog fenomenen als maskering die een grote rol in de mix spelen. Het is daarom belangrijk om de eigenschappen van je gehoor te begrijpen.

Tevens is gehoortraining (de ontwikkeling van je luistervaardigheid) absoluut cruciaal voor het behalen van goede resultaten. Het belang hiervan kan niet genoeg benadrukt worden. "Hoe beter je leert luisteren, hoe beter je leert mixen" is de letterlijke waarheid. De ontwikkeling van je gehoor is dan ook een rode draad gedurende de gehele Sound Education opleiding en we beginnen direct bij deze les. Tevens ontvang je in de loop van het schooljaar een aantal unieke gehoortraining Cd's.

Verder is er aandacht voor psychoakoestiek (wat je hersenen met de informatie doen die je gehoororgaan overbrengt).

Tot slot een item over gehoorbeschadiging: beroepsziekte nummer 1 onder geluidstechnici en producers.

De ontwikkeling van het gehoor van de student(e) heeft een hoge prioriteit tijdens de Sound Education opleiding.

Audiogram (Gehoortest)

Bij iedere student wordt een individuele gehoormeting (audiogram) afgenomen, waarmee de huidige staat van zijn/haar gehoor in een grafiek wordt vastgelegd. De resultaten worden geïnterpreteerd door de docent en besproken met de cursist(e).

Het audiogram is tot op 1 dB nauwkeurig en tekent het totale bereik van het menselijk gehoor op (20 Hz tot 20.000 Hz).

Behalve dat hiermee vroegtijdig gehoorbeschadiging op het spoor kan worden gekomen, kunnen de resultaten ook van belang zijn voor het mixen van muziek.

Als bijvoorbeeld duidelijk zou worden dat je gehoor minder geluid overdraagt bij frequenties rond de 4kHz (de bij KNO artsen beruchte "lawaaidip") dan is duidelijk dat je bij het afmixen van muziek voorzichtig moet zijn met het bijdraaien van die betreffende frequenties. Een luisteraar met een "gemiddeld" gehoor zal jouw mix anders als bijzonder schel ervaren.

NB: De resultaten van het audiogram hebben geen enkele invloed op de cijfers van het diploma!

Audiogram met een zogenaamde "lawaaidip" in het middengebied en hoge tonen verlies van met name het linkeroor. Hoge tonen verlies is een natuurlijk slijtage verschijnsel van het gehoor; een proces echter dat in versneld tempo plaatsvindt bij blootstelling aan hoge geluidsniveau's.

Elektronenmicroscoop foto van de trilhaartjes in het binnenoor: bij lawaaischade zijn het deze trilhaartjes die worden vernietigd.

Basis Studiotechniek

Een eerste kennismaking met de geluidsstudio en de werkzaamheden van de geluidstechnicus.

Veel luistervoorbeelden bij deze les: zo worden er bijvoorbeeld eenvoudige opnames gemaakt met dure en goedkope microfoons waarbij de resultaten vergeleken worden. Ook van andere studio apparatuur zoals A/D converters worden goedkope en dure modellen klankmatig vergeleken en aan de hand hiervan zullen we bepaalde conclusies trekken.

Aan bod komen de technische infrastructuur van de studio plus een inventarisatie van alle gangbare apparatuur met een globale uitleg van hun funktionaliteit.

Na de pauze aandacht voor de gangbare werkwijze bij een opname- en mixagesessie met veel tips uit de praktijk.

Een microfoontest in Studio Moskou is een van de onderdelen van deze les: topmicrofoons en budget modellen naast elkaar in de strijd om de gunst van de geluidstechnicus.

Akoestiek en Isolatie 1

Deze sessie behandelt voornamelijk de invloed van akoestiek bij opnames en mixdown. Verder een uiterst praktisch deel over geluidsisolatie.

De invloed van de akoestiek op het klinkende eindresultaat wordt enorm onderschat. Bij een slecht geluid wordt vaak met een beschuldigende vinger gewezen naar de gebruikte luidsprekers terwijl de akoestiek vaak de werkelijke boosdoener is.

Een ander bekend akoestisch fenomeen zijn mixen, die in de studioruimte zelf fantastisch klinken, maar elders afgespeeld teleurstellen. Men heeft dan eigenlijk (zonder dat men zich daar bewust van was) mixcorrecties verricht om de slechte klankeigenschappen van de controlekamer te verbeteren i.p.v. het programmamateriaal.

Enkele lesonderwerpen zijn: optimale ruimte-verhoudingen en staande golven; het gedrag van drukgolven; de invloed van vroege reflecties; kamfilter-effekten; absorptie; diffusie; ontwerpfilosofiën van geluidsstudio’s en het interpreteren van analyzer resultaten.

Tenslotte een praktische handleiding om de geluidsisolatie en akoestiek van een bestaande ruimte te verbeteren met informatie over constructietechnieken, akoestische eigenschappen van diverse bouwmaterialen en bouwtekeningen van akoestische modules.

Voor akoestiek en isolatie geldt: het kost net zoveel om het fout te doen als om het goed te doen. Weet dus waar je mee bezig bent anders zullen de resultaten bijzonder teleurstellend zijn.

Diffusors geplaatst op de achterwand van deze studio verstrooien het geluid en zorgen dat de reflectie van de achterwand niet als een hinderlijke echo terugkeert naar de geluidstechnicus.

Een 3-zijdige akoestische module waarbij iedere zijde een andere invloed op het geluid heeft: diffusie, absorptie en reflektie

Akoestiek en Isolatie 2: Praktijksessie

Om de informatie uit de vorige les wat concreter te maken verricht de student(e) akoestische metingen in een ruimte. Onder meer frequentiekarakteristiek, staande golven, kamfiltereffecten en galmtijd worden door een analyzer programma grafisch in kaart gebracht. Tevens laat de docent zien hoe je de eigenschappen van luidsprekers kan meten.

Ook aandacht voor praktische oplossingen zoals het strategisch plaatsen van absorbers, bass traps en diffusors alsmede luidspreker positionering.

Tot besluit wordt de student geattendeerd op de mogelijkheid om deze meettechnieken thuis, in de eigen omgeving, op een betrouwbare wijze te reproduceren d.m.v. een PC en betaalbare software.

Met behulp van een meetmicrofoon en een analyzer programma worden de diverse kenmerken van een ruimte in kaart gebracht.

Luidsprekers en Versterkers

Een violist bespeelt de viool, een geluidstechnicus bespeelt de.. luidspreker! Het is hierbij zeker nuttig om van bepaalde zaken omtrent luidsprekers weet te hebben. Ook de opstelling is belangrijk: door de toepassing van enkele eenvoudige technieken kan men vaak een aanzienlijke klankverbetering bereiken.

Voorkom dure vergissingen bij de keuze (en opstelling) van je luidsprekers. Zorg voor een optimale afluistering: als het klopt wat je hoort, kloppen je mixen ook!

Verder natuurlijk ook de nodige aandacht voor versterkers. Wat zijn bijvoorbeeld specificaties die veelzeggend zijn voor het bedrijf en de sound van de versterker?

Een geluidstechnicus bespeelt de... luidspreker!

Microfoons Basis

De "sound" van een produktie wordt niet alleen tijdens de mix gecreëerd maar komt voor een belangrijk deel al tot stand tijdens de opnames. Met name de microfoonopstellingen blijken een echte "make it or break it" factor bij een produktie. Dezelfde microfoon kan klinken als tien verschillende, afhankelijk van de opstelling.

Onder meer aandacht voor:
De werking van dynamische, condensator en bandmicrofoons; transciëntrespons; richtkarakteristieken; interpretatie van technische specificaties; het proximity effekt; looptijdverschillen en kamfiltereffecten; de 3:1 regel; stereo opnametechnieken zoals AB, XY, ORTF, NOS, MS, Blumlein en Binaural; microfoonvoorversterkers.

Een goede "sound" is de juiste combinatie van muzikant, instrument en opnametechnieken.

Microfoontechniek Geavanceerd

Deze les gaat over hi-end opnametechnieken. Welke microfoons en welke opstellingen in professionele studio's favoriet zijn voor zang, elektrische gitaar, akoestische gitaar, overheads, kickdrum, koperblazers, ect. Ook is er aandacht voor de opstelling van microfoons ten aanzien van de akoestiek van de ruimte.

Verder besteden we veel tijd aan het luisteren naar de klankverschillen die de verschillende microfoons en hun opstellingen geven. Bijvoorbeeld: hoeveel beter klinkt een dure microfoon t.o.v. een goedkope? Waarin klinkt een condensator microfoon anders dan een dynamische microfoon? Wat is het klankmatige verschil tussen een XY en MS opstelling? Hoe klinkt een kamfilter bij een verkeerde microfoonopstelling?

Tot besluit worden duidelijke richtlijnen gegeven hoe je in een homestudio optimale resultaten kan behalen.

Van elk instrument krijg je duidelijke instrukties over de meest gangbare microfoonkeuze en opstelling voor een professioneel resultaat.

Microfoontechniek Praktijksessie

Bij deze les kun je aan de gang met de microfoon technieken die je geleerd hebt. Tot je beschikking staan een drumstel, akoestische en elektrische gitaar, basgitaar en vocals. Een sessie muzikant bespeelt de instrumenten zodat jij je op de microfoonopstellingen kunt concentreren. Zoals bij alle Sound Education lessen heeft de lesgroep de volledige steun en aandacht van een ervaren leraar die paraat staat om vragen te beantwoorden of te helpen bij problemen.

Naast deze sessie is er een A/B testdeel wat betreft budget microfoons en topklasse microfoons, budget voorversterkers en top microfoonvoorversterkers, analoge opname en digitale opname, goedkope kabels en de duurste zilveren kabels, etc. Na alle resultaten beluisterd te hebben kun je een geinformeerde keuze maken wat betreft de aankoop van apparatuur. Aangezien Sound Education geen apparatuur verkoopt en geen enkele connectie met leveranciers heeft, zijn de testen gegarandeerd objectief en zonder vooroordelen.

Microfoonopstellingen hebben een enorme impact op de sound (horen is geloven) en zijn een echte "make it or break it" factor voor je produkties.

Microfoontechniek Concertgebouw

Tot nu toe hebben we het voornamelijk gehad over gebruik en toepassingen van microfoons bij "populaire" muziekstijlen als rock, hiphop, pop, etc. Wat echter te doen als je een klassiek orkest, big-band of koor moet opnemen?

Docent Everett Porter heeft ongelovelijk veel ervaring en praktijkkennis met dit soort klussen. En waar zou je een les als deze beter kunnen geven dan in het Concertgebouw te Amsterdam? Deze lokatie behoort tot de top drie van de wereld wat betreft akoestiek.

Voor degenen die weinig belangstelling hebben voor dit soort muziek: wellicht kun je creatieve kruisbestuiving toepassen van sommige items ten aanzien van je eigen muziekstijl!

Everett Porter bezig met zijn uitleg over surround microfoonopstellingen.

Audiomixers 1: Theorie

Na een globale uitleg over de werking van dit imposante stuk audiogereedschap wordt de functie van elke in- en output, fader, druk- en draaiknop van de mixer behandeld.

Eerst wordt ingegaan op de mixer als verzamel- en distributiepunt van audiosignalen. Vervolgens wordt de mixer als creatief instrument voor klankbewerking behandeld.

Deze sessie verduidelijkt onder meer split monitor mixers, inline mixers, de patchbay, de routing van signalen, inserts en auxillaries, equalizing en monitormixen.

Geïntimideerd door een oerwoud aan knoppen? Dan mag je de mengtafel lessen niet missen.

Audiomixers 2:
Duo- Praktijksessie

Dit is een "duo praktijkles" hetgeen inhoudt dat deze praktijkles uit twee studenten en één docent bestaat.

Deze praktijksessie is in het bijzonder gericht op bekende knelpunten zoals de routing, monitor mixen maken voor de muzikanten en het correct aansluiten en afregelen van signaalbronnen.

Kortom: in deze sessie leer je hoe je trefzeker de diverse mengtafelfuncties kunt bedienen en oefen je in de praktijk datgene, dat je in de vorige les geleerd hebt.

Duoles op de mengtafel; voor studenten met weinig voorkennis geen luxe, maar noodzaak.

Randapparatuur 1: Basis

Tijdens deze sessie wordt de werking en toepassing van de diverse randapparatuur belicht.

Alles wat je altijd al wilde weten (maar nooit durfde te vragen) over filters, EQ’s, compressors, limiters, gates, expanders, modulatie effekten, delays en galm. Met name de compressor wordt zeer uitvoerig behandeld aangezien in de praktijk blijkt dat dit vaak het minst begrepen apparaat is.

Aan de hand van (uit de praktijk afkomstige) voorbeeldinstellingen en luistervoorbeelden wordt één-en-ander toegelicht. Op het grote beamerscherm is alles duidelijk te volgen voor de klas.

Stabiliseren en maximaliseren van volume zijn twee belangrijke toepassingen van transparante compressie.

Randapparatuur 2: Geavanceerd

Hebben wij bij de vorige sessie uitvoerig de basis effecten behandeld, nu richten we onze aandacht op de wat exotischer randapparatuur zoals vocoders, exciters, pitch shifters, auto-tuning, distortion, multibandcompressors, ect.

Uiteraard alles aan de hand van een heldere uitleg en rijk geïllustreerd met luistervoorbeelden.

De Multibandcompressor: een zeer veelzijdige tool, maar in onkundige handen een gevaarlijk wapen waarmee je in een handomdraai de mix om zeep kan helpen..

Randapparatuur 3:
Duo-Praktijksessie

De kennis- opgedaan in de vorige sessies - wordt nu in praktijk gebracht.

Dit is een "duo praktijkles" hetgeen inhoudt dat deze praktijkles uit twee studenten en één docent bestaat.

Deze les heeft name aandacht voor dynamische processors zoals de compressor, gate en de expander: dit blijken in de praktijk de minst begrepen apparaten waar soms zelfs ervaren vakmensen nog moeite mee hebben. Achter de ogenschijnlijk simpele interface schuilt echter een veelvoud aan valkuilen (verkeerde instellingen) en (vaak onbenutte) creatieve mogelijkheden.

In deze sessie worden o.a. behandeld:
- klankkleurcorrectie met de equalizer.
- een juiste compressor afregeling voor diverse signaalbronnen.
- de creatieve mogelijkheden van de side-chain van dynamische processors zoals timing correctie, ducking en het laten "pompen" van een track.
- gate/expander technieken zoals de-compressing.
- diverse toepassingen voor delays zoals bijvoorbeeld l/r plaatsing van geluidsbronnen met behulp van zeer korte delays.
- tips voor het inmixen van galm en speciale effecten zoals de vocoder.

Diverse effectenracks beschikbaar tijdens deze sessie met apparatuur van o.a. Avalon, Focusrite, SPL, Thermonic Culture, JoeMeek, Lexicon, TC Electronics, Aphex, TLAudio.

Mixtechnieken 1: Basis

Praktische informatie over het aanpakken en tot een goed einde brengen van een mixage. De mix wordt in vier fasen opgedeeld en gestructureerd aangepakt.

Speciale aandacht voor het driedimensionaal plaatsen van een geluidsbron in de mix, het balanceren van een mix, het oplossen van veel voorkomende problemen (zoals geluiden, die elkaar overlappen en daardoor slecht gedefinieerd klinken) en het verwijderen van overspraak en stoorsignalen. Tevens een speciaal item over het creatief omgaan met de hedendaagse mogelijkheden van automatisering van de mix.

Verder aandacht voor mixtechnieken zoals: "spectral mixing", "imaging" en de "wall of sound".

Illustratie t.b.v. de "imaging" mixtechniek, waarbij je elke geluidsbron in de mix in een denkbeeldige ruimte kunt (ver)plaatsen..

Mixtechnieken 2: Geavanceerd

Deze mixles wordt gegeven door een van Nederlands bekendste producers: Attie Bauw (Judas Priest, The Scorpions, Gorefest). In deze les wordt nog dieper ingegaan op de diverse aspecten. Er volgen veel "insider" mixtips die je in geen enkel tijdschrift of boek zult tegenkomen. Tevens wordt een commerciele mix geanalyseerd d.m.v. multitrack materiaal.

Hoe pak je een mix als geheel aan en welke tools staan tot je beschikking om tot het gewenste resultaat te komen. Aandacht voor het concept van de song, de samenhang, de vier fasen van de mix en technieken als imaging en de-maskering.

Tevens komt het "vertalen" van de mix aan bod. Een mix maken die goed klinkt op jouw luidsprekersysteem is één ding, een mix maken die goed klinkt op elk willekeurig afluistersysteem is nog een kunst apart.

Je eigen werk objectief blijven beoordelen is een van de moeilijkere aspecten van het mixen.

Mixtechnieken 3: Geavanceerd

In dit hoofdstuk behandelen we zeer geavanceerde technieken, onder andere een item om een mix meer dimensie te geven (diepte, breedte, hoogte). Deze technieken zul je vergeefs op Youtube of andere informatie bronnen zoeken.

Ook wordt reverb toegepast op een manier zoals je nog nooit gezien hebt. Deze techniek zorgt juist voor meer seperatie in de mix bij het gebruik van reverb i.p.v. minder. Elk geluid komt meer op zichzelf te staan en krijgt meer reliëf.

Naast alle techniek is er bij deze les veel aandacht voor de muzikaliteit die er bij mixen komt kijken. Voor je een mix kan beginnen, moet je eerst weten waar de song om draait en hoe je het gaat aanpakken om dit zo goed mogelijk te communiceren naar de luisteraar toe. Hierbij is muzikaal inzicht tijdens het mixen onontbeerlijk.

Mixen is techniek, gevoel, luistervaardigheid en muzikaliteit. De drie laatste aspecten blijven vaak zwaar onderbelicht, maar niet bij Sound Education!

Grijp het mixstadium aan als springplank voor je creatieve muzikaliteit, om zo de impact van de song naar een beduidend hoger niveau te brengen.

Mixtechnieken 4:
Duo-Praktijksessie

Dit is een "duo praktijkles" hetgeen inhoudt dat deze praktijkles uit twee studenten en één docent bestaat. Deze les wordt gegeven in een mixcabine van de Skyline Studio's.

In deze sessie wordt door de student(e) zelfstandig een 24-sporen-productie van hoge kwaliteit afgemixt. Het is de bedoeling dat gebruik wordt gemaakt van de mixtechnieken opgedaan in de voorafgaande lessen.

Het resultaat wordt beoordeeld door de leraar en maakt deel uit van het Praktisch Eindexamen.

Niet alleen krijg je jouw eigen mix op CD: op de CD staan tevens alle mixen van je mede studenten plus de commerciele referentiemix van de betreffende song.

In dit stadium van de opleiding is de student(e) in staat volledig zelfstandig met mengtafels en studio-apparatuur te werken.

Opname Praktijksessie

De "sound" wordt niet alleen achter de mengtafel gemaakt, maar komt voor een belangrijk deel al tijdens de opname tot stand. "We'll fix it in the mix" is een uitspraak die allang achterhaald is.

Deze sessie is langer dan normaal (vijf uur i.p.v. de gebruikelijke drie uur) en betreft een meersporen opname van een popband in Studio Moskou. Minimum bezetting van de band: vocals, gitaar, basgitaar, drums en keyboards.

Hier kan men o.a. de microfoontechnieken toepassen die men tijdens de theorielessen geleerd heeft en tevens ondervinden hoe een opnamedag in de praktijk verloopt. Je zult merken dat vooral de microfoonopstellingen en de "coaching" van de muzikanten grote invloed hebben op het eindresultaat.

Om je tot in de puntjes voor te bereiden op deze avond is er een speciale "Studio Moskou Handout" waarin haarfijn wordt uitgelegt hoe het er op technisch gebied in deze studio aan toe gaat.

Communicatie met de muzikanten en het scheppen van een goede sfeer zijn net zo belangrijk als het technische aspect.

Mixage Praktijksessie

De opnames uit de vorige praktijksessie worden nu zelfstandig gemonteerd, gemixed, en later tot reproduktiemasters afgewerkt. Daarbij komt veel van de opgedane kennis aan de orde.

De gemaakte mix dient als eindexamen werkstuk.

Beoordelingscriteria hierbij zijn:
- Samenhang tussen de stijl muziek, de inhoud van de song en de mix.
- Evenwichtigheid en klank van de mix als geheel.
- De klank van de instrumenten en vocals.
- De afwezigheid van storende elementen.
- De uitgedragen visie op de muziek.
- Het benadrukken van de intentie van de muziek.

De song die je eerder hebt opgenomen mix je tijdens deze sessie af op de Mackie 32/8 tafel..

Live sound & P.A.

Deze les is een aanvulling op de kennis en technieken, opgedaan in de voorafgaande sessies: We richten ons nu uitsluitend op het live-gebruik ervan.

Behandeld worden onder meer podium- en zaalopbouw, het samenstellen van P.A.- systemen, luidsprekervermogen, zaal- en stadionakoestiek, snakes en stageboxes, D.I.-boxen, stroomvoorziening en andere praktische zaken.

Na de pauze wordt de les voortgezet met de behandeling van (zend) microfoons, de monitor-mix, in-ear monitoring, matrixmix, storingsbronnen zoals RFI en de communicatie met muzikanten (soms ook een storingsbron..).

Bij Live sound krijgt (helaas?) het geluidsvolume voorrang boven de geluidskwaliteit. P.A. luidsprekers zijn vaak ontworpen voor een hoog rendement (hoeveel volume je krijgt per Watt versterkervermogen).

Live sound & P.A. Geavanceerd

Deze praktische sessie wordt gegeven door Raymond Tabak, FOH engineer van bands als Epica, The Gathering, Kamelot en The Sheer bij concerten in binnen- en buitenland.

Vanuit zijn internationale praktijkervaring zal Raymond ons alle in- en outs duidelijk maken van het werken met Live Sound. Aansluitingen, stroom, monitormixen, de zaalmix, gedragscodes, etc.

Om Raymond zelf te citeren: "Omdat ik voor een aantal acts wereldwijd hun optredens moet mixen kom ik de meest uiteenlopende situaties tegen, en de lessen die ik daaruit heb geleerd zijn uitermate geschikte onderwerpen om te behandelen. De problemen die je tegenkomt in de audio industrie zijn allemaal al een keer opgelost en ik als ervaringsdeskundige kan je daarbij helpen."

Live Sound les van de vaste geluidsman van Kamelot, Epica en vele anderen.

Live sound op Lokatie

Nu gaan we op lokatie bezig met Live Sound, waarbij Raymond Tabak vele praktijktips naar voren zal brengen: horen is geloven! Tevens is er een geavanceerd deel over mengtafels zoals je die aantreft in grote theaters en evenementen: je maakt onder andere kennis met features zoals VCA subgroepen en matrix mixers.

Bij deze praktijkles leer je van niemand minder dan Raymond Tabak de fijne kneepjes van het vak.

Proefexamen

Dit examen betreft de theorie van alle tot nu toe behandelde lesstof. Na de pauze worden alle vragen met de klas doorgenomen. Het cijfer is niet van belang voor het diploma.

Deze sessie is namelijk bedoelt als herhaling van de lesstof en vooral om te kijken of de student(e) nog goed op koers ligt om het diploma te behalen. Bij een onvoldoende resultaat van de student(e) zal bijsturing plaats vinden in de vorm van een persoonlijk gesprek.

Persoonlijke Ontwikkeling

Een cruciale les die je beoogt te helpen om de doelen die je jezelf gesteld hebt ook daadwerkelijk te bereiken.

Deze les draait voornamelijk om het opheffen van psychologische blokkades zoals faalangst, perfectionisme, plichtsgevoel, en vooral foutieve denkbeelden over jezelf en de omgeving.

Tevens is er een uitgebreid deel over time-management: de meeste mensen gaan onnadenkend en ondoelmatig met hun tijd om waardoor ze vaak niet toekomen aan zaken die werkelijk belangrijk zijn. Time-management leert je meer grip te krijgen op een kostbaar bezit: tijd.

Jitter is een onnauwkeurigheid in de timing tussen de samples onderling. Een goede wordclock, zoals de afgebeelde Apogee Big Ben, zorgt voor een stabiele timing en dus een natuurgetrouwer opname/weergave proces van digitaal geluid.

Synthese& Sound Design 1

In deze les leer je alles over de meest populaire vorm van synthese: substraktieve synthese. Tevens een introduktie van andere vormen van synthese zoals modelling en FM-synthese. Alle technieken worden "live" ten gehore gebracht en je kunt alle handelingen duidelijk volgen op het grote beamerscherm.

Als huiswerk krijgt de student(e) dit keer een CDROM met MIDI files en de beste Public Domain VST-synthesizers mee. Hierbij moet je met de synthese technieken die je hebt geleerd sounds gaan programmeren voor de MIDI partijen.

 
Wie zou deze les beter kunnen geven dan Rob van Papen himself? Rob heeft wereldfaam verworven met VSTi's als Predator, Albino, Blue, etc.

Synthese& Sound Design 2

Het vervolg van de Masterclass Synthese. Deze les heeft als focus Modulatie: de manier om synthesizer klanken "tot leven" te wekken.

Behalve de Sound Education hand-out is er ook nog een verhelderende hand-out van Rob Papen zelf: "The 4 Element Synth."

 
Live synthese demonstraties van Rob Papen aan de hand van zijn Predator Synthesizer plug-in.

Sampling & Beats

Deze sessie behandelt de techniek die het geluid van de populaire muziek van de afgelopen 20 jaar gedomineerd heeft: sampling. Er volgt een verklaring van de achterliggende techniek; soft- en hardware samplers worden onder de loep genomen; het doelmatig opzetten van een geluidenbibliotheek en belangrijke aankooptips.

Na de pauze volgt een demonstratie over het maken en bewerken van samples, slicing, het maken van beats, groove quantizing en het creëren van unieke sounds met behulp van sampling technieken zoals granulaire synthese.

De sampler is het werkpaard van hedendaagse muziekstijlen als HipHop, Dance, Rap, etc.

ProTools, Cubase, Logic en Ableton Live

Naar keuze les in ProTools, Cubase, Logic en Ableton Live. De funktionaliteit van deze pakketten is grotendeels identiek, de verschillen zitten vooral in de user interface. Al in een eerder stadium heb je les gehad in deze paketten, nu gaan we wat dieper.

Denk echter niet dat als je een pakket onder de knie hebt je mixen opeens goed gaan klinken, dat is iets totaal anders. Maar je moet je tools natuurlijk goed leren beheersen

Verder is er een instruktie DVD van ProTools uit eigen huis (nederlandstalig dus), een Cubase DVD is in voorbereiding.

Wat Ableton Live betreft kun je voor prive onderwijs of een complete cursus terecht bij Ableton Live specialist Niels van der Horst van Boxer Sound Productions.

Cubase mixer window met controller: tenslotte is de muis niet gemaakt om muziek mee te mixen.

ProTools Geavanceerd

Niet dat het "beter" is dan de andere pakketten, maar ProTools is traditie getrouw de wereldwijde studio standaard. Ook bij deze les wordt gebruikt gemaakt van een beamer met groot projectiescherm die rechtstreeks met een PC is verbonden. Op deze manier kan direct worden ingespeeld op eventuele vragen. Uiteraard werken wij altijd met de laatste software, in dit geval ProTools 9.

Verder is er een instruktie DVD van ProTools uit eigen huis (nederlandstalig) die tijdens deze les wordt uitgedeelt. Uiteraard zijn alle lesmaterialen bij de prijs inbegrepen.

90% van de commercieel draaiende studio's werken met ProTools. Nogal belangrijk dus om kennis te hebben van de ProTools software als je aan de slag wilt!

Automatisering is een van de belangrijke items waar de beginnende hiphop producer weinig aandacht aan besteed.

De plugins en technieken die we deze les gebruiken zijn puur gericht op de moderne muziekstijlen.

Dit keer aan de slag met moderne muziekstijlen.

Tijdens deze les wordt het begrip "sound" nader onder de loep gelegt..

Bij deze sessie zal de verlichting van de leslokatie op een laag pitje gezet worden voor het juiste bioscoopgevoel :)

Deze audiovisuele les wordt gegeven in de Bob Kommer studio's: al meer dan 50 jaar werkzaam op dit gebied.

Een nieuwe les in het Sound Educaton lesprogramma. Dit vanwege de stijgende werkgelegenheid in de Games sector: wist je bijvoorbeeld dat computer games een hogere omzet draaien als de muziekindustrie?

Luistervaardigheid

In deze sessie wordt de student(e) gewezen op het belang van het vermogen bewust te luisteren.

De studenten worden getraind in het leren herkennen van bepaalde frequentiegebieden, wat het equalizen sterk vereenvoudigd. Ook wordt specifiek geoefend op het direct leren herkennen van vervorming, stereobeeld-verschuivingen, compressie, ect. Het belang van gehoortraining is groot; dit stelt de student(e) in staat snel problemen te analyseren en doeltreffend in te grijpen.

Volgens gespecificeerde luistercondities worden vervolgens bestaande opnames van diverse muziekstijlen beoordeeld op: muzikale balans, ruimtelijke indruk, klankkleur, transparantie, stereobeeld, stoorgeluiden en opnametechniek.

Muziek mixen is leren luisteren.. Het ontwikkelen van je gehoor is dan ook een rode draad gedurende de hele opleiding.

Mastering 1: Basis

Mastering is de schakel tussen de eindmix en de CD-perserij. Tegenwoordig zijn er software-pakketten op de markt waarmee je met behulp van een PC een muziekproductie kunt masteren. Zonder goede kennis wat betreft het vak "Mastering" zul je hier klankmatig echter niet ver mee komen.

Ondermeer een neutrale afluistering is van groot belang. Immers, mastering is de laatste correctie-mogelijkheid in het productieproces.

Tijdens deze les zal de docent "live" een demo masteren in de klas, uiteraard met alle uitleg van het hoe en waarom. Verbazing alom bij deze les, als de studenten de kwaliteitsverbetering ervaren, die bij mastering bereikt kan worden.

Behalve het creatieve gereedschap leert de student(e) tevens alle tools kennen om een verantwoorde reproduktiemaster te kunnen maken: Level- en klankcorrectie; ruis- en tikken-verwijdering; track-montage, PQ-codes, error checking, red- en yellow book specificaties.

Wavelab 7 is de meest populaire mastering software voor de PC. Spectrum editting is een van de meest interessante nieuwe funkties van Wavelab 7.

Mastering 2: Geavanceerd

Deze les zal gegeven worden door niemand minder dan Sander van der Heide (onder andere Junkie XL, Within Temptation, Anouk).

Speciale aandacht voor luistervaardigheid, compressietechnieken en masteren voor de radio. Als huiswerk krijgt de student(e) enkele stereo-eindmixen aangeboden die gemasterd dienen te worden. Beoordelingscriteria hierbij zijn:
Evenwichtigheid; Toonbalans; Luidheid; Stereobeeld; Behoud van muzikaliteit en transparantie; Muzikale visie; Verwijdering van stoorsignalen en ruis.

Het eindresultaat telt mee als onderdeel van het Praktisch Eindexamen.

Mastering les van Sander van der Heide, een van de top mastering engineers in Nederland.

Mastering 3 : Amsterdam Mastering

Mastering les in een van de meest vooraanstaande mastering studio's in Nederland en zelfs Europa: de Amsterdam Mastering studio.

Bij deze sessie krijg je les van Darius van Helfteren: (Marco Borsato, Golden Earring, The Scorpions, Ilse deLange, etc.).

Mastering les van een top Mastering engineer bij een top Mastering studio: Darius van Helfteren en de Amsterdam Mastering Studio's.

Algemene Muziekleer

Deze sessie beoogt de student muzikaal inzicht en basiskennis van de muziekleer bij te brengen. Dit keer mogen we gastdocent Bob van der Boom verwelkomen, die als geen ander deze materie snel en begrijpelijk kan overbrengen. Ook de royale handout bij deze les is van de hand van Bob himself.

Voor een producer, die ook voor de muzikale kant van de muziek verantwoording draagt, is enige basiskennis hieromtrent onontbeerlijk. Verder draagt kennis van de muziekleer bij tot een vlotte communicatie tussen de producer enerzijds en de muzikanten anderzijds.

Aan de orde komen:
maatsoort, ritme, notenschrift, harmonieleer & arrangeren, liedstructuur, akkoordenschema's, en een verhandeling van de actuele muziekstijlen.

Een producer is verantwoordelijk voor het klinkende eindresultaat van een produktie. Aangezien de mix maar één aspect van de song is, houdt de producer zich ook bezig met zaken als arrangement, opbouw van de song, ritme, ect. Zaken waarbij enig kennis van muziekleer erg goed van pas komt.

Arrangeren: de meest onderschatte stage van een muzikale produktie? Specialist Bob van der Boom zal wellicht een nieuwe wereld voor je open laten gaan in deze les.

Het vak van producer I

Deze les maakt duidelijk dat er van een producer aanmerkelijk meer verwacht wordt (zowel van de kant van de platenmaatschappij als van de muzikant) dan alleen een rol als geluidstechnicus:
Een begroting samenstellen; budgetbewaking; juridische kennis; muzikale visie; en niet in de laatste plaats psychologische en communicatieve kwaliteiten. Het is dus duidelijk dat een producer van veel markten thuis moet zijn.

Aan de orde komen onder andere:
muzikale visie; opbouw van een song; arrangeren; instrumentatie; de performance; de omgang met muzikanten; tijdsplanning; budgettering.

De eisen die aan een producer gesteld worden zijn hoog: hij/zij moet niet alleen audiotechniek beheersen, maar ook visie hebben, muzikaal zijn, mensenkennis bezitten, goede timemanagement capaciteiten hebben en het budget bewaken.

Het vak van producer II

Deze les zal gegeven worden door een bekende producer als gastdocent.
Dit is meestal een heel interaktieve les waarbij al je vragen over het vak van producer beantwoord worden, door iemand die al jaren op topniveau werkzaam is op dit gebied.

Verder kun je ook een eigen mix voorleggen, om beoordeelt te worden door de producer.

De hiphop producer van de toekomst?

Het vak van producer III

In deze les zal topproducer Attie Bauw jullie via praktijkvoorbeelden en uniek audio en video materiaal laten zien hoe een project in de praktijk verloopt en wat er allemaal bij het vak van producer komt kijken.

Deze keer les van Attie Bauw. Attie is de enige Nederlandse producer ooit, die een Grammy nominatie in de wacht wist te slepen (een grammy is zeg maar de oscar van de muziekindustrie).

Opname Praktijksessie

Nogmaals een opnamesessie in Studio Moskou. Deze sessies lijken sterk op de dagelijkse praktijk in een opname studio. Deze lesavond neemt vijf uur in beslag i.p.v. de gebruikelijke drie uur.

De student(e) wordt nu geacht de opnamesessie zelfstandig te leiden. Nog steeds echter is een leerkracht fulltime aanwezig om je prestaties te beoordelen, zodat feedback kan worden gegeven omtrent jouw functioneren in de studio.

Duidelijk zal inmiddels zijn dat er meer bij komt kijken dan alleen audiotechniek: het scheppen van de juiste sfeer, het "coachen" van de muzikanten tijdens het inspelen, zorgen dat de juiste speltechniek wordt toegepast voor een song, het oplossen van technische en psychologische problemen, etc. Je moet van heel wat markten thuis zijn!

De sessie is op de foto in volle gang: na het opstellen van de microfoons is de voltallige band takes aan het maken in de opname ruimte.

Contracten en Recht

Behandeld worden onder meer:

- De rechten van auteurs, uitvoerenden en producers.
- Mechanisch recht en uitvoerend recht.
- Royalties en percentages.
- Opties en juridische valkuilen.
- Voorbeeldcontracten.
- Rechtsvormen: de Stichting, de BV, Limited, ect.
- Platenmaatschappijen, muziekuitgevers, distributeurs, etc.
- BUMA/STEMRA en SENA.

Sollicitatie Training

Sound Education huurt voor deze lessen een extern bureau in, die gespecialiseerd is in deze materie.

Tegen het einde van de opleiding is er veel aandacht, hoe het na de opleiding verder zou moeten gaan. Tips over hoe & waar te networken, adressenlijsten, omgangsvormen bij sollicitatie's, etc.

Tevens worden diverse audio gerelateerde beroepen onder de aandacht gebracht waar je wellicht zelf niet zo snel bij stil zou hebben gestaan.

"If you want something you never had, do something you have never done"..

Schriftelijk eindexamen

Het afleggen van een drie uur durend schriftelijk eindexamen. Hierbij wordt de student(e) uitdrukkelijk niet beoordeeld op zijn schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid, maar op kennis en begrip van de materie.

Mocht een Sound Education student(e) onverhoeds zakken voor zijn/haar eindexamen, dan is kostenloos een herexamen mogelijk.

Diploma uitreiking

In een feestelijke en ontspannen sfeer wordt de opleiding afgesloten in het gezellige Schiller Theater te Utrecht. Vrienden, familie en andere geinteresseerden zijn hierbij van harte welkom.

Naast het het Sound Education instituuts-diploma tot Audiotechnicus/Producer wordt een uitgebreide adressenlijst overhandigd en een hand-out met nuttige tips bij het zoeken naar een baan in de audiovisuele sector (opnamestudio's, P.A.-bedrijven, theater, omroep).

Het is zover: de diploma uitreiking. Familie en vrienden zijn van harte welkom in het gezellige Schiller Theater.